ทุกครั้งที่มีคนในบ้านกลับมาจากต่างจังหวัดพร้อมถุงของฝาก มีอะไรบางอย่างที่เปลี่ยนไปในบรรยากาศของบ้าน กลิ่นของขนมที่ยังอุ่นๆ เสียงกรอบของถุงพลาสติกที่เปิดออก และคำบอกเล่าว่าร้านนี้ดีอย่างไร ต้องต่อคิวนานแค่ไหน สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่แค่ของกิน มันคือเรื่องราวที่ถูกพกมาด้วย
ของฝากจากต่างจังหวัดมีเสน่ห์ที่ต่างจากของที่ซื้อในห้างฯ ตรงที่มันมาพร้อมกับบริบทของสถานที่นั้น รสชาติของขนมชิ้นหนึ่งสามารถทำให้นึกถึงตลาดเช้าที่เชียงราย ลมทะเลที่สมุย หรือถนนคนเดินที่โคราช ของฝากดีๆ คือการพกความทรงจำมาฝาก
ของฝากจากภาคเหนือที่คิดถึงไม่เลิก
ภาคเหนือมีของฝากที่เป็นเอกลักษณ์ไม่เหมือนภาคไหน ทั้งรสชาติ รูปร่าง และวัตถุดิบที่มาจากภูมิประเทศที่แตกต่าง
แคบหมูเชียงใหม่ — หน้าตาดูเรียบง่ายแต่รสชาติที่ได้จากการทอดด้วยไฟที่พอดีคือศิลปะ แคบหมูดีต้องกรอบทั้งชิ้น ไม่มีส่วนที่เหนียว และมีกลิ่นหอมของไขมันหมูที่ซึมอยู่ในเนื้อ ร้านดังในเชียงใหม่มีคิวทุกวันเพราะคนรู้ว่าซื้อกลับกรุงเทพไม่ได้รสชาติเดียวกัน
ชาดอยช้างและดอยตุง ชาจากดอยสูงของเชียงรายเป็นของฝากที่เหมาะสำหรับคนรักชา กลิ่นและรสชาติที่ได้จากความสูงและอากาศเย็นของดอยนั้นไม่มีชาจากที่ราบจะเทียบได้ กล่องชาดีๆ หนึ่งกล่องเปิดออกมาแล้วกลิ่นหอมหน้าเชียงรายก็ลอยตามมาด้วย
น้ำพริกหนุ่มและน้ำพริกอ่อง เป็นเครื่องจิ้มที่คนเหนือทานกับผักสดและแคบหมู น้ำพริกหนุ่มทำจากพริกหนุ่มเขียวย่างไฟและกระเทียม รสชาติกลมกล่อมและหอม ส่วนน้ำพริกอ่องมีเนื้อหมูสับและมะเขือเทศเป็นส่วนผสม เป็นสูตรที่แตกต่างกันในแต่ละบ้านและแต่ละร้าน ความแตกต่างเล็กน้อยนั้นเองที่ทำให้คนหาร้านที่ถูกปากของตัวเองได้
ของฝากจากภาคกลางและภาคตะวันออก
ส้มโอทับทิมสยามจาก นครปฐม ส้มโอพันธุ์นี้เนื้อสีแดงสวย หวานฉ่ำ และไม่มีรสขม เป็นของฝากยอดนิยมที่คนซื้อไปฝากญาติผู้ใหญ่เพราะรสชาติที่ดีและหน้าตาสวยงามเมื่อผ่า ตลาดนครปฐมมีร้านส้มโอหลายร้านที่พร้อมให้ลองชิมก่อนซื้อ
ขนมหม้อแกงเพชรบุรี — ของฝากที่ถ้าซื้อมาฝากใครก็มักได้ยินคำว่า "อร่อยมาก ขอบคุณนะ" เสมอ ขนมหม้อแกงเพชรบุรีขึ้นชื่อเรื่องความหอมของไข่แดงที่ใส่มากและกลิ่นดอกมะลิที่อบเข้าไปในเนื้อขนม รับรองว่าถ้าเคยลองแล้วจะต้องซื้อทุกครั้งที่มีโอกาส
ผลไม้ตากและแช่อิ่มจากระยอง มะม่วงดิบแช่อิ่มและผลไม้ตากแห้งจากสวนระยองเป็นของฝากที่เก็บได้นานและรสชาติดี มะม่วงดิบแช่อิ่มที่ดีต้องหวานอมเปรี้ยวและกรอบ ไม่เละ ส่วนมะม่วงสุกอบแห้งนั้นหอมหวานและเก็บได้นานหลายสัปดาห์
ของฝากจากภาคใต้ที่ขาดไม่ได้
กะปิคลองโคน สมุทรสงคราม แม้จะไม่ใช่ภาคใต้แท้ แต่กะปิจากคลองโคนขึ้นชื่อที่สุดในไทย กลิ่นและรสชาติของกะปิดีนั้นทำให้น้ำพริกกะปิ แกงเผ็ด และหลายๆ เมนูอร่อยขึ้นเป็นเท่าตัว คนที่เคยลองกะปิคุณภาพจะรู้ทันทีว่าความต่างมันมหาศาล
ขนมโก๋จากภาคใต้ ขนมโก๋หรือขนมจีบในหลายรูปแบบเป็นของฝากที่คนใต้นิยมพกมาให้ญาติในกรุงเทพ แต่ละท้องถิ่นมีสูตรที่แตกต่างกันเล็กน้อย ทำให้ขนมจากชุมพรไม่เหมือนขนมจากสงขลา และขนมจากตรังก็มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่คนรักขนมไทยชื่นชม
ของฝากจากต่างจังหวัดสะท้อนให้เห็นว่าแต่ละพื้นที่มีภูมิปัญญาและความภาคภูมิใจของตัวเอง การรับของฝากจากคนที่เราห่วงใยจึงไม่ใช่แค่การรับสิ่งของ แต่เป็นการรับเรื่องราวและความห่วงใยที่แสดงออกมาในรูปแบบที่จับต้องได้
ครั้งหน้าที่มีโอกาสออกต่างจังหวัด ลองแวะตลาดเช้าหรือร้านขนมท้องถิ่นก่อนกลับ ของที่พกมาอาจไม่แพงหรือไม่หรูหรา แต่รอยยิ้มของคนที่รับนั้นคุ้มค่ากับเวลาที่แวะซื้อเสมอ
อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับการท่องเที่ยวและวัฒนธรรมไทยได้ที่ 10 ที่เที่ยวธรรมชาติไม่ไกลกรุงเทพ และ ตลาดนัดวันหยุดในกรุงเทพ